Categoriearchief: Geen categorie

Uit de nalatenschap van Hans Warren 94 ~ Piet Molegraaf

Mijn vader is dood en laat me in verwarring achter. Hoe zat het tussen hem en mij? Na het overlijden van mijn moeder liet hij me vallen, op een manier waardoor bijna vergeten herinneringen ineens stukjes werden van een pijnlijke puzzel. Een puzzel die tegelijk een oplossing van allerlei vragen lijkt, zoals de vraag waarom mijn moeder zich door hem als een soort gegijzelde liet behandelen. De dag, ik was toen acht, dat mijn jongere broer met zijn eerste rapport van de lagere school terugkeerde. Op onbegrijpelijke wijze kreeg ik de schuld van de tegenvallende cijfers en al even onbegrijpelijk was de mededeling die er op neer kwam dat mijn broer de échte Molegraaf was. Of de keer, nog maar een paar jaar geleden, dat ruzie ontstond over de verzorging van mijn doodzieke moeder. ‘Jouw zoon!’ tierde hij, wijzend naar mij. Op 23 oktober 2020 stierf hij. De dag ervoor heb ik hem, na jaren, teruggezien. Hij snikte en stamelde mijn naam, hij hield mijn hand vast en kneep, dat wel. Maar nog een dag eerder had hij een testament opgemaakt waarin mijn bestaan is uitgewist, dat ook. Najaar 2017 stuurde hij me een brief van tien kantjes en honderd verwijten over het verre verleden. De hardste woorden betroffen een ‘veertig jaar oudere man’. Bij het uitruimen van het vaderlijk huis kwamen wel degelijk sporen van deze man aan het licht, míjn man, Hans Warren. We waren, vertelt Hans in zijn dagboek, in januari 1997 voor het eerst in dat huis, een door mijn ouders toen zojuist betrokken flat in Waalwijk. De sporen bestaan onder meer uit boeken, vaak ongelezen en slechts één keer met een opdrachtje aan Miep en Piet. Ook was er een ets uit 1866 van J.J. Veyrassat, Deux chevaux de halage s’éloignant. We schonken de prent, de paarden zwoegden sindsdien altijd aan een Waalwijkse wand. Hans Warren was wel degelijk hier geweest. Aan alle verwarring hield ik één zekerheid over: mijn keus voor de ‘veertig jaar oudere man’ was de enige juiste.

MARIO MOLEGRAAF

Hendrik-ido-Ambacht

Op zijn zwerftocht door Nederland fotografeert Martin van der Kamp landschappen en gebouwen die verbonden kunnen worden met het leven en werk van Hans Warren. Deze keer het voormalige restaurant De Brave Hendrik, Kerkstraat 30 in Hendrik-Ido-Ambacht.

Uit Geheim Dagboek:
16 jan. [1997] – 16 uur – Stralende zon, ook gisteren was het zulk weer. Daarom stelde ik een ritje voor, M. moest maar  een route verzinnen. (…) 
We zouden gaan eten in een gelegenheid die M. intrigeerde omdat hij een Michelinster heeft, maar door Lekker wordt genegeerd, De Brave Hendrik in Hendrik-Ido-Ambacht. We waren er om kwart over zes, en moesten er tot halftien vertoeven. Het duurde ruim een uur eer we iets kregen voorgezet. En tussen voor- en hoofdgerecht viel zo’n lange pauze dat je eetlust was verdwenen. Ik moet eerlijk zeggen dat m’n voorgerecht (slakjes met dun gesneden plaatselijke oude kaas) en de pot-au-feu (een sterke consommé geschonken op plakjes ossenhaas) lekker waren. Maar m’n hoofdgerecht, gegrilde griet in een zoete maderasaus, was een mislukking, Wat ons betreft blijft deze zaak uit Lekker. (…)

Uit de nalatenschap van Hans Warren 93 ~ Mohamed Iamarène

Dit is onbestelbaar in de overtreffende trap. Ooit zo’n envelop gezien? Getuigenis van een mislukte zending van Hans Warren aan Marc (Mohamed) Iamarène. Misschien wel tekenend voor heel hun verhouding. In de envelop die na gecompliceerd postaal jongleerwerk terugkeerde in Borssele zit een op 21 juli 1952 geschreven briefje van Hans aan ‘Mon très cher Marc’. Hans Warren heeft ‘die mooiste aller jongens met zijn poëtenogen’ op 16 juli leren kennen en kondigt aan hem te ‘bezingen zoals nog nooit een jongen in de Nederlandse taal bezongen is’. Mohamed Iamarène was anders dan al die andere Arabische geliefden van Hans Warren. Je ziet het aan zijn handschrift, ontwikkeld en verfijnd, op het kaartje aan de heer en mevrouw Warren en hun kinderen uit 1973. Want Hans en Mohamed, die inmiddels ook een vrouw en kinderen had, bleven af en toe corresponderen. Hans schreef vele gedichten voor Mohamed, en vertaalde die soms voor hem. Zie dit begin van ‘Invitation au voyage’, dat is ‘Uitnodiging tot de reis’, het in Vijf in je oog opgenomen gedicht waaraan hij op 22 juli 1952 begon te schrijven: ‘Entre tes cils reflétera/ un petit miroir de mon pays’. Andersom kreeg Hans van Mohamed diens Franse vertaling van een Arabisch lied ‘Andalousie’. En wat verbergt het opgevouwen velletje waarop Hans Warren ‘Mohamed I.’ schreef? Diens schaamharen, want niet alles aan deze liefde was verheven. Een liefde vol beloften die beloften bleven, als een onbestelbare brief, geadresseerde onbekend, retour afzender.

MARIO MOLEGRAAF

Stippelberg

Op zijn zwerftocht door Nederland fotografeert Martin van der Kamp landschappen, graven en gebouwen die verbonden kunnen worden met het leven en werk van Hans Warren. Deze keer landgoed De Stippelberg.

Uit Geheim Dagboek:
15 juni [1999] – 15.40 – Gisteravond bracht ik tijdens het eten – asperges, gerookte ham – het naderende uitstapje ter sprake, wat M.’s plannen waren. Die vielen me mee. (…), en vervolgens de speurtocht naar nachtzwaluwen te maken in Landgoed de Stippelberg bij Milheeze. Ze zijn heel zeldzaam geworden. (…)Via een prachtige route reden we naar De Peel. We begonnen op te letten op de weg van Rips naar Milheeze, ik had het raam open , en vroeg M. te stoppen en de motor af te zetten als het terrein me geschikt leek. Toen we voor de tweede keer het rondje reden, hoorde ik niet ver van de Sitsvijver (sic) het onmiskenbare gesnor en geratel. (…) Ook het kwait-achtige geluid klonk. (…) Omstreeks één uur waren we thuis, (…).Ik heb m’n hoofdstuk over de nachtzwaluw nog eens nagelezen in Nachtvogels. Het is niet eens zo gek, het verraadt in stijl en aanpak wel sterk de invloed van Jac. P. Thijsse. Het boek verscheen op 17 november 1948, meer dan vijftig jaar geleden. 

Nieuw werk Hans Warren: Soleil noir

Ter gelegenheid van de 99e verjaardag van Hans Warren verscheen bij Althaeapers in Den Haag: Soleil Noir. In deze verrassende uitgave beschrijft Warren een van zijn eerste ervaringen in het Parijs van de jaren vijftig van de vorige eeuw. Mario Molegraaf schreef er een achtergrondtekst bij: Op de fiets over de Place de la Concorde. Het boekje is prachtig geïllustreerd door Johan Breuker. Zie voor al dit moois: http://althaeapers.nl/uitgaven/johan-breuker/hans-warren-soleil-noir/

De Althaeapers is geen onbekende voor ons. In 2013 verscheen daar de bibliofiele uitgave Liedje voor een kleine ziel van Eric de Rooij (http://althaeapers.nl/uitgaven/bert-osnabrug/eric-de-rooij-liedje-voor-een-kleine-ziel/)